15. Jazzowa Jesień w Bielsku-Białej

15. Jazzowa Jesień w Bielsku-Białej rozpocznie się 14 listopada koncertem grupy Jana Garbarka i Triloka Gurtu.
image

Już na otwarcie 15-tej Jazzowej Jesieni muzyczny most połączy norweskie Mysen - skąd pochodzi jeden z najbardziej rozpoznawalnych mistrzów saksofonu: Jan Garbarek - z indyjskim Mumbajem wirtuoza instrumentów perkusyjnych: Triloka Gurtu. Ich drogi przecięły się przeszło trzy dekady temu, na nagranej dla ECM płycie „Song for Everyone”. Od tego czasu muzycy orbitują wokół siebie, wielokrotnie dzieląc razem scenę najbardziej prestiżowych sal koncertowych świata. 

 

Drugi dzień festiwalu to dwa tria. Najpierw skład skandynawski, pod wodzą pochodzącego z Finlandii pianisty Alexiego Tuomarili - z Matsem Eilertsenem na kontrabasie i Olavim Louhivuorim za zestawem perkusyjnym. W maju tego roku muzycy wydali świetnie przyjęty przez krytykę album „Kingdom”. Na krążku, obok kompozycji pianisty, usłyszeć można aranżację „The Times They Are A-Changin” Boba Dylana. Drugie trio tego wieczora poprowadzi prawdziwy mistrz jazzowej gitary Kurt Rosenwinkel. Artysta przez lata przyzwyczaił nas do najwyższego poziomu jazzowych kompozycji i interpretacji. Jednak w tym roku premierę miał jego nowy, autorski projekt „Caipi”, w którym gitarzysta wykonuje zdecydowany muzyczny zwrot a także… zaczyna śpiewać.

 

Szczególną uwagę w tegorocznym programie warto zwrócić na dwóch młodych pianistów: urodzonego w ormiańskim Giumri Tigrana Hamasyana i pochodzącego z Kuby, dobrze już znanego w Polsce za sprawą gry w nowojorskim kwartecie Tomasza Stańki, Davida Virellesa. Obaj pierwsze muzyczne szlify zdobywali z dala od głównych nurtów muzyki jazzowej. Dziś tych dwóch 30-latków może cieszyć się pozycją, o której większość muzyków nie śmie nawet marzyć. Hamasyan - zwycięzca konkursu im. Theloniousa Monka a niedawno także niemieckiej nagrody ECHO - nagrywa płyty dla najbardziej prestiżowych wytwórni na świece: ECM i Nonesuch. Virelles to jeden z najbardziej rozchwytywanych pianistów w nowojorskim świecie muzyki kreatywnej: usłyszeć go można na ostatniej płycie zdobywcy Pulitzera Henry’ego Threadgilla czy na koncertach, u boku artystów takich jak Tom Harrell, Chris Potter czy Ravi Coltrane. Hamasyana i Virellesa łączy przede wszystkim osobiste, twórcze podejście do muzyki własnych korzeni. W połączeniu z ich ogromną erudycją, wykraczającą poza ramy muzycznych gatunków, daje to dwie wyjątkowe artystyczne indywidualności.

 

Tigran Hamasyan w czwartek, 16 listopada zaprezentuje głównie utwory/ kompozycje  ze swojej najnowszej, solowej płyty „An Ancient Observer”. Album jest, jak zapowiada pianista, opowieścią o czasie i ludzkich doświadczeniach, wplątanych w tryby wielkiej historii.

 

Davida Virellesa będzie można usłyszeć na festiwalu dwukrotnie. Najpierw w piątek, jako pierwsi w Europie, usłyszymy na żywo materiał z jego najnowszej płyty „Gnosis” (). To drugi po „Ḿbọ̀kọ́” autorski album pianisty, nagrany dla ECM. Dzień później Virelles wystąpi w duecie z Tomaszem Stańko.

 

Muzykę pianistów dopełnią jazzowe gwiazdy: w czwartek po Hamasyanie scenę Bielskiego Centrum Kultury przejmie jeden z najważniejszych kontrabasistów w historii jazzu - Dave Holland. Jego grę słychać na ikonicznych płytach Milesa Davisa „In a Silent Way” i „Bitches' Brew”. Jako leader zadebiutował wydaną dla ECM płytą „Conference of Birds” (1973). W tym roku, za całokształt twórczości uhonorowany został tytułem Jazz Master Fellow, przyznawanym przez amerykański National Endowment for the Arts. Do Bielska-Białej przyjedzie ze swoim trio z gitarzystą Kevinem Eubanksem i perkusistą Obedem Calvaire.

 

W piątek, koncert zespołu Davida Virellesa poprzedzi występ tria znakomitego saksofonisty i klarnecisty, ulubieńca takich artystów jak Pat Metheny, Dave Douglas czy… Dave Holland: Chrisa Pottera. Artysta wydał w tym roku kolejną płytę dla ECM - „The Dreamer is the Dream”. Na festiwalu usłyszymy go w gwiazdorskim trio z Reubenem Rogersem (kontrabas) i Ericiem Harlandem (perkusja). 

 

W sobotę czeka nas muzyczna uczta w trzech częściach. Na początek Tarkovsky Quartet, czyli czwórka wirtuozów, zafascynowana twórczością reżysera „Andrieja Rublowa”, „Solaris” czy „Zwierciadła”. François Couturier - fortepian, Anja Lechner - wiolonczela, Jean-Marc Larché - saksofon sopranowy i Jean-Louis Matinier – akordeon, to doświadczeni i rozchwytywani soliści, wykonujący najczęściej repertuar klasyczny. W ich wspólnym kwartecie zacierają granice między kompozycją i improwizacją. Wydana w tym roku trzecia płyta Tarkovsky Quartet - „Nuit blanche” (biała noc) to muzyczne studium na temat snu: nawiązujące do słów jakie o Tarkowskim wypowiedział Ingmar Bergman: „On z taką naturalnością porusza się w pokoju snów”.

 

Po przerwie zobaczymy na scenie Tomasza Stańko. Dyrektor Artystyczny festiwalu tradycyjnie prezentuje premierowy projekt. Na 15. edycję wyjątkowo będzie to koncert dwuczęściowy. Z miłości do sztuki improwizacji Tomasz Stańko zagra w pierwszej części w duecie ze swoim pianistą Davidem Virellesem. Druga część będzie polską premierą specjalnego projektu stworzonego na ten jubileuszowy festiwal.

 

Tegoroczną edycję festiwalu zwieńczy koncert jazzu tradycyjnego: The Buck Clayton Legacy Band - czyli muzyczny hołd złożony mistrzowi swingowej trąbki lat 30-tych: Buckowi Claytonowi. Ducha jego muzyki postarają się przywołać Menno Daams i Ian Smith oraz towarzyszący im zespół.

 

 

program:

 

  • 14 listopada

 

Jan Garbarek Group feat. Trilok Gurtu:

Jan Garbarek – saksofon

Rainer Brüninghaus – fortepian

Yuri Daniel – kontrabas

Trilok Gurtu – instrumenty perkusyjne

 

Ostre i zimne, odległe, szklane brzmienie norweskiego saksofonisty znane jest nie tylko fanom jazzu. W jego kompozycjach pobrzmiewa duch skandynawskich melodii - dziedzictwa, z którego intensywnie czerpie. Jest też pionierem ambientowych kompozycji jazzowych, w których odrzuca tradycyjne notacje tematycznej improwizacji na rzecz własnego stylu. Właśnie z powodu tej unikalności, muzyka Jana Garbarka wzbudza silne emocje. Saksofonista nieustannie zdobywa na całym świecie rzesze fanów - nie tylko miłośników jazzu, ale też muzyki współczesnej, klasyki, folku.  Od początku kariery jest związany z wytwórnią ECM.  Garbarek pozostaje głównym reprezentantem filozofii i estetyki swojego wydawcy, jako wytwórni przybliżającej słuchaczom szeroko pojmowaną muzykę współczesną (skrót ECM oznacza Editions of Contemporary Music). 

 

 

  • 15 listopada

 

Alexi Tuomarila Trio:

Alexi Tuomarila - fortepian

 Mats Eilertsen - kontrabas

Olavi Louhivuori - perkusja

 

Opisywany przez amerykański magazyn Jazz Times jako  „…one of the next big deals on jazz piano…” (w wolnym tłumaczeniu: jedno z nadchodzących wielkich wydarzeń jazzowej pianistyki) Alexi Tuomarila zalicza się obecnie do grona najlepszych pianistów europejskiej sceny jazzowej. Znany m.in. ze współpracy z Tomaszem Stańko, fiński pianista dyskretnie dojrzał by zabłysnąć jako lider. Prawdziwy rzeźbiarz dźwięku, pianista i kompozytor ma umiejętność wzbudzania inspirujących melodyjnych linii, z  precyzyjną i  rytmiczną finezją. Jego muzyka tętni życiem, wyobraźnią, energią, która czasem złamana jest nutą melancholii. Trio Tuomarilii uzupełniają muzycy, z którymi współpracuje (i przyjaźni się) od dawna. Jedni z najbardziej szanowanych muzyków z europejskiego jazzu, basista Mats Eilertsen i perkusista Olavi Louhivuori łączą w sobie techniczną biegłość i muzyczną świadomość najwyższej klasy . Dzięki temu wspaniale podkreślają frazy Tuomarili, a ich improwizacje są śmiałe i rozwinięte z elegancją i spokojem.

 

 

Kurt Rosenwinkel Trio:

Kurt Rosenwinkel - gitara

Dario Deidda - gitara basowa 

Marco Valeri - perskusja

 

„Kurt Rosenwinkel jest jednym z najświetniejszych i najbardziej kreatywnych gitarzystów jazzowych grających obecnie” – John Scofield.

Słowa legendarnego Johna Socfielda nie pozostawiają wątpliwości, że ten amerykański gitarzysta jazzowy i klawiszowiec, to wielkie odkrycie nowego jazzowego pokolenia. Urodzony w 1970 roku, na dużej scenie zaistniał na początku lat dziewięćdziesiątych.  Przez ponad 25 lat pracy artystycznej współpracował m.in. z takimi muzykami, jak: Brad Mehldau, Brian Blade, Mark Turner, Joshua Redman, Chris Potter, oraz legendami jak Joe Henderson, Paul Motian czy Gary Burton. Muzyka Rosenwinkela zakorzeniona jest w bogatej tradycji jazzu, jednak swoją złożonością wznosi się na zupełnie nowy poziom. Artysta w naturalny sposób wpłynął na naturalną ewolucję gatunku w sposób, o jakim nikt przed nim nawet nie pomyślał. Na Jazzowej Jesieni wystąpi ze swoim doskonałym triem, z Dario Deiddą na basie i Marco Valerim na perkusji. 

 

 

  • 16 listopada

 

Tigran Hamasyan solo

Tigran Hamasyan - fortepian

 

Urodzony w Armenii w 1987 roku, Tigran Hamasyan jest jednym z najciekawszych pianistów młodego pokolenia. Jego kariera zaczęła się bardzo wcześnie.  Naukę gry na fortepianie rozpoczął od 3-go roku życia, a w wieku 16 lat wygrał Montreux Jazz Festival. Nagrał już osiem autorskich albumów, w tym trzy ostatnie dla tak prestiżowych wytwórni jak Nonesuch Records i ECM. Tigran Hamasyan czerpie inspirację z wielu źródeł, główne z nich to ormiański folk, rock, beatbox, poezja. Gra przede wszystkim własne kompozycje, pod silnymi wpływami ormiańskiego folka, do pewnego stopnia także amerykańskiej tradycji jazzu czy rocka, ale nawet jego najbardziej jazzowe utwory zawierają ornamenty wywodzące się ze skal tradycji blisko i środkowowschodnich.