„Górnośląskie kroszonki 2020” – wystawa pokonkursowa online

Muzeum Górnośląskie zaprasza na prezentowaną online wystawę pokonkursową „Górnośląskie Kroszonki 2020”.
image fot. materiały organizatora

Wystawa prezentowana będzie na stronie internetowej muzeum do 26 kwietnia 2020.

 

W tym roku po raz pierwszy przyznana zostanie Nagroda Publiczności. Głosy można oddawać pod tym adresem.

 

Zwyczaj malowania jaj narodził się na terenie sumeryjskiej Mezopotamii i rozpowszechnił się w starożytności na całym obszarze śródziemnomorskim. Najstarsze pisanki liczą ponad 5000 lat i pochodzą z terenów Mezopotamii, nieco późniejsze zaś z Egiptu, Persji, Rzymu. do Europy zwyczaj zdobienia jaj przynieśli prawdopodobnie Persowie. Jeśli natomiast chodzi o ziemie polskie – najstarsze pisanki pochodzą z końca X wieku, z wykopalisk na Ostrówku w Opolu i w okolicach Wrocławia.

 

Od czasu zaadaptowania symboliki jajka przez chrześcijaństwo, odgrywa ono ważną rolę jako symbol zmartwychwstania.
Jajko uważane za symbol początku i źródła życia króluje na wielkanocnym stole. W Wielką Sobotę jest święcone wraz z innymi potrawami. Tradycja święcenia jaj pochodzi z okresu średniowiecza. Na Górnym Śląsku jeszcze na początku XX wieku nie we wszystkich domach było praktykowane święcenie potraw. Również nie wszystkie rodziny dzieliły się jajkiem podczas składania sobie życzeń przed śniadaniem wielkanocnym, w wielu domach spożywano jajecznicę lub jajko smażone na boczku ze szczypiorkiem.

 

Zdobione jajko wielkanocne nazywamy dzisiaj zwyczajowo pisanką. Wyraz ten wywodzi się od jednej z kilku tradycyjnych technik zdobienia jajka – techniki batikowej. W technice tej rozgrzany wosk nanoszono na powierzchnię jajka specjalnym pisakiem, a czynność nazywano pisaniem. Stąd nazwa pisanka. Z biegiem lat zaczęto tak nazywać każde zdobione jajko wielkanocne, niezależnie od techniki. Należy jednak pamiętać, że funkcjonują nazwy szczegółowe, związane z konkretną techniką, czyli drapanki, oklejanki, naklejanki oraz kraszanki pochodzące od źródłosłowy: krasić, czyli zdobić. Na Górnym Śląsku źródłosłów został przekształcony przez dialekt regionalny i stąd kroszonki.

 

„Górnośląskie kroszonki 2020” – wystawa pokonkursowa online
21 marca 2020 – 26 kwietnia 2020
miejsce: dostępna online
kurator: Anna Grabińska-Szczęśniak

 

 

 

 


 

 Muzeum Górnośląskie jest instytucją kultury Samorządu Województwa Śląskiego.

 





komentarze

dodaj komentarz
jeszcze nie dodano komentarza
dodaj komentarz