Polifonica: inny wymiar

Georg Friedrich Händel i… inny wymiar. To w niedzielnym koncercie 6 marca Śląskiej Orkiestry Kameralnej i Chóru Filharmonii Śląskiej.
image

Ten inny wymiar ma dostarczyć muzyka „świętego minimalisty” Arvo  Pärta, estończyka, który zdecydowanie opowiedział się za stylem ascetycznym, emanującym żarliwą religijnością, przez samego kompozytora określanego jako styl „tintunnabuli”. Jak zauważa Roger Thomas, koncepcja tego stylu wywodzi się z doświadczenia śpiewu kościelnego i jego mistycznych konotacji, a jej centralna strukturą jest trójdźwięk, prosty akord, który wedle kompozytora brzmi jak dzwon („tintinnabuli” to onomatopeiczne łacińskie słowo oznaczające dzwony). Muzyka będąca rezultatem takiej koncepcji łączy w sobie powracające do korzeni postrzeganie europejskiej tradycji z muzyką Kościoła prawosławnego, która stanowi istotne źródło inspiracji Arvo  Pärta.

 

Jak pisze Maryla Renta, komentatorka filharmonicznego programu, estoński kompozytor należy dziś do światowej czołówki twórców starszego pokolenia. Jego dzieła wykonywane i nagrywane w licznych wydaniach płytowych tworzą kanon współczesnej twórczości. Od początku lat 80. mieszka na stałe w Berlinie. Pärt  wypracował własny, niezwykle oryginalny język dźwiękowy, określany jako muzyka nowej prostoty, nowej duchowości, albo wręcz ascezy. Częste odniesienia do tematyki religijnej, nawiązania do dawnych technik komponowania, tych jeszcze z czasów średniowiecznych, nadają jego muzyce charakteru mistycznego, lecz o dużej sile oddziaływania.

 

We wszystkich utworach religijnych Pärta słowo jest jakością nadrzędną, wyznacza rodzaj muzycznego opracowania. Tak też jest w kameralnie potraktowanym Te Deum. Wczesnochrześcijański hymn Ciebie Boże wielbimy stał się w historii twórczości religijnej kanwą do licznych kompozycji, począwszy od epoki baroku. W nie mniejszym stopniu przyciąga uwagę twórców doby obecnej, w tym także polskich (Penderecki, Kilar). Te Deum Arvo Pärta powstało w latach 1984-85, a nowa wersja pochodzi z 2007 roku. Utwór został dedykowany Alfredowi Schlee (1901-1999), austriackiemu muzykologowi i wydawcy, który był wieloletnim współpracownikiem wiedeńskiego wydawnictwa Universal Edition, a które to wydawnictwo także publikuje utwory kompozytora.

 

Dzieło to nie posiada znanego z tradycji opracowań Te Deum charakteru uroczystego hymnu. Pärt rezygnuje tu z dekoracyjności muzycznej – ta zresztą była mu obca. Nad muzyką tego twórcy czuwa wyższa duchowość, która nie „szuka poklasku”, lecz przemawia swą prostotą wprost do duszy odbiorcy, jego wrażliwości z gatunku religijnej kontemplacji. Te Deum Arvo Pärta przemówi do słuchacza szukającego w muzyce ukojenia i wyciszenia.

 

Wystąpią:

Śląska Orkiestra Kameralna

Chór Filharmonii Śląskiej

Robert Kabara – dyrygent

Jarosław Wolanin – przygotowanie chóru

Stanisław Pielczyk – organy

 

Program:

Georg Friedrich Händel – Koncert organowy B-dur op. 4 nr 2

Georg Friedrich Händel – Koncert organowy F-dur nr 13 Kukułka i słowik

Arvo Pärt – Te Deum na 3 chóry, taśmę, fortepian preparowany i orkiestrę smyczkową





komentarze

dodaj komentarz
jeszcze nie dodano komentarza
dodaj komentarz